Corona Günlerinde Sanat

| %PM, %18 %599 %2020 |
Written by 

Corona Günlerinde Sanat

Orj: Michelangelo- Adem’in Yaradılışı, 1511

Sanat, ruhu yontmak, inceltmek, zarifleştirmek içindir. Ama hem izleyicisini hem sanatçısını bunu yaparken, aynı zamanda güçlendirir. Ve sanatın kendisi asla çıtkırıldım ve zayıf değildir. Bilakis,insan eliyle kurulmuş bir çok oluşum ve yapı zamanın telaşlı ve yıpratıcı akışına dayanamamışken, bizler hala mağara resimlerine tanıklık ederiz. Adeta ilahi bir koruma altındaymış gibi,  kural tanımaz yıkımlar sonrası bile enkazlardan kurtarılan eserler bugün hala müzelerde sergilenmektedir.  İnsanoğlu sanatı, canı pahasına korumaya ve ayakta tutmaya çalışmıştır. Kim bilir, belki de sanatı koruma içgüdüsüyle hareket ederken,  kaybetmek istemediği ve tutunduğu şey aslında umuttur.

2020 yılının ilk aylarında dünyayı vuran ve binlerce can kaybına neden olacağı öngörülen corona virüsü de, daha şimdiden insanoğlunu fiziken ve ruhen yıprattı. Karantina yüzünden hayalet şehre dönüşen sokaklar, kıtlık korkusuyla talan edilen market rafları, tıbbi maskenin karaborsaya düşmesiyle yaşanan kavgalar distopik sahneler oluştururken, sanat da bu sahnenin en güzel ve güçlü unsuru olarak kendisine yeni alanlar açıyor.

Gelişmelerden en dikkat çekeni, sanat etkinliklerinin dijital platformlara taşınması.

Pandemik bir tür olan ve bireyden bireye hızla bulaşma riski taşıyan corona –covid 19’un yayılmasının önüne geçmek için uygulanan karantinalar, uçuş iptalleri, sokağa çıkma yasakları, dünyanın dört bir yanında düzenlenmesi planlanan sanat fuarlarını, müzeleri ve müzayedeleri internet ortamında izleyicisiyle buluşturuyor. https://pinacotecabrera.org/en/  uzantılı bir site, hali hazırda birçok müzeye sanal geziler yapılabilecek bir derleme yapmış. Bu sitelerden bazılarından beğenilen eserlerin fotoğrafları indirilebilir özellikte. Böylece corona günlerinde kazanılan güzel bir alışkanlık olarak, eserlerin fotoğraflarından kişisel bir koleksiyon bile oluşturulabilir.

1. Pinacoteca di Brera - Milano https://pinacotecabrera.org/

2. Galleria degli Uffizi - Firenze https://www.uffizi.it/mostre-virtuali

3. Musei Vaticani - Roma http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/it/collezioni/catalogo-online.html

4. Museo Archeologico - Atene https://www.namuseum.gr/en/collections/

5. Prado - Madrid https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-works

6. Louvre - Parigi https://www.louvre.fr/en/visites-en-ligne

7. British Museum - Londra https://www.britishmuseum.org/collection

8. Metropolitan Museum - New York https://artsandculture.google.com/explore

9. Hermitage - San Pietroburgo https://bit.ly/3cJHdnj

10. National Gallery of art - Washington https://www.nga.gov/index.html


Orj: Johannes Vermeer –İnci Küpeli Kız, 1665

Sanat dünyasının en önemli aktörleri, sanatçılarsa -corona kapmadıkları sürece-, eve ya da atölyelerine kapanmaktan en fazla istifade edecek grup.  Üretmek için düşünmeye ve izolasyona ihtiyaç duyan sanatçılar, panik ve korku dolu günlerin bitişini ürettikleri yepyeni eserlerle kutlayacak; sanat dünyasının yeniden hareketlenmesine değerli bir katkı sunacaktır.

Öte yandan, hızla yeniden yazılan sosyoekonomik düzenin dişlilerine ilk takılacak kesimlerden biri de sanatçılar. Çoğu bağımsız çalışan her daldan sanatçı, iptal edilen organizasyonlar ve daraltılan bütçeler dolayısıyla üretim yapmak için yeterli finansal kaynak bulmakta zorlanabilir.

Bu noktada Rusya’nın sosyokültürel yapısını ve sanata verdikleri değeri rol model almakta fayda var:

Şüphesiz sanat bir düşünce ve hissiyat hayatının en dolaysız sonucu olarak ortaya çıkarken, bir dizi mücadele, çaba, acı, mutluluk, kabul ve reddedişten geçer. Bu sancılı süreçlerden geçerken, toplumsal maddi-manevi destek olmadansa, ne sanat ne sanatçı varlığını uzun süre koruyamaz.

Rus toplumunun efsaneleşmiş, savaş dönemlerinde ekmek almak yerine tiyatro bileti ya da eser satın alma refleksi de bundandır:  Hem ruhlarını hem de sanatı yaşatmak için...Bugün en önemli küresel aktörlerden olan Rusya için, yaşadıkları ulusal ya da küresel krizlerde, sanatın  tutunacak sağlam bir dal olduğu nesilden nesile aktarılan toplumsal bir hafıza kaydıdır.

Corona günlerini en az kayıpla atlatmanın, kişisel izolasyona özen göstermeye bağlı olduğu bilimsel bir gerçekken, en yüksek moralle atlatmaksa, insana sadece iyilik, güzellik ve sonsuzluk bulaştıracak olan sanata sarılmaktan geçiyor.    

Rus edebiyatının mihenk taşlarından şair  Arseni Tarkovsky’nin dediği gibi,

Sanat; bir yakarma, bir dua biçimidir ve insan yalnızca duasıyla yaşar.